دوشنبه , ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱
خانه / محیط زیست / شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای جهان
شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای جهان

شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای جهان

حکومت باز به شیوه‌ای از حاکمیت در کشورها یا شهرها اشاره دارد که در آن، شفافیت و دسترسی عموم به اطلاعات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ در نقاطی از دنیا با حکومت باز، قابلیت ردیابی تصمیم‌های سیاسی، مشارکت مردم در توسعه سیاست و پیشبرد همکاری میان شهروندان، اداره‌ها و بخش‌های خصوصی وجود دارد.

حکومت باز می‌تواند به عنوان بستری برای دستیابی به برنامه‌های توسعه در سطح شهری عمل کند؛ چرا که می‌تواند مدیریت شهری را به واسطه تقویت شفافیت در مدیریت شهری و مالی بهبود ببخشد، امکان مشارکت شهروندان را در تصمیم‌گیری‌ها افزایش دهد، ارتباط میان دولت‌ها و مردم را مستحکم کند، نوآوری در مدیریت عمومی را در پی داشته باشد و امکان وقوع فساد اداری را به حداقل برساند. در نقاطی از دنیا با حکومت باز، مبارزه با تغییرات اقلیمی و پایداری زیست‌محیطی به شدت تحت حمایت دولت قرار می‌گیرد و از طریق دسترسی به داده‌ها برای توسعه و پیاده‌سازی سیاست‌های اقلیمی جهت کاهش آلودگی هوا محقق می‌شود.

در حکومت‌های باز، رشد اقتصادی در سطح قابل قبولی قرار دارد ضمن اینکه کارآفرینی نیز از طریق افزایش اعتماد میان مردم و بخش‌های خصوصی، دسترسی آزاد به داده‌ها، امکان استفاده دوباره از منابع، ایجاد فرصت‌های کاری و اقتصادی مختلف و بهره‌مندی از فناوری‌های پیشرفته رضایت‌بخش است. در کشورهایی با حکومت باز، استراتژی‌هایی برای انسجام اجتماعی، مشارکت شهروندی و افزایش اعتماد میان شهروندان و کارکنان دولت و بخش‌های خصوصی ارائه می‌شود ضمن اینکه چنین مناطقی علی‌رغم وجود تفاوت‌های فرهنگی، جغرافیایی و سیاسی در خود به عنوان بستری برای افزایش همکاری شهری از طریق ایجاد فضاهایی برای همبستگی، یادگیری متقابل و هم‌آفرینی عمل می‌کنند.

علاوه بر این، نوآوری‌های حکومت باز نقش مهمی در شفافیت و قابلیت دسترسی به اطلاعات (خواه در سطح ملی یا شهری) و همچنین پیشبرد استراتژی‌های مهم برای مبارزه با فساد ایفا می‌کند. زمانی که مدیران محلی، دسترسی به داده‌ها و اطلاعات را برای همگان امکان‌پذیر می‌کنند در واقع کانال‌های جدیدی برای اشتراک مسئولیت‌ها به وجود می‌آورند. بدیهی است که افزایش امکان مشارکت شهروندان نه تنها در طراحی و اجراهای شهری بلکه در نظارت بر سیاست‌های عمومی، امکان آگاهی آن‌ها از پیشبرد موفق پروژه‌های شهری و نتایج دقیق آن‌ها را افزایش می‌دهد.

شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای پیشرو جهان

امروزه بسیاری از مدیران شهری از نوآوری‌های حکومت باز برای بهبود و تقویت ارتباط میان مردم و دولت‌ها بهره می‌گیرند تا از این طریق، به پیشبرد حکومت دموکراتیک در مناطق خود کمک کنند. علاوه بر این، داده‌های باز و تکنولوژی‌های نوین که از ویژگی‌های بارز نوآوری‌های حکومت باز به شمار می‌روند، زندگی روزمره مردم را هم در مناطق صنعتی و هم در حال توسعه به طور مداوم تغییر می‌دهد ضمن اینکه، بازتابی باورنکردنی در اقتصاد محلی به وجود می‌آورد و بیشترین اثربخشی را از خود بر زندگی فقرا به جای می‌گذارد.

حکومت باز چگونه توسعه پایدار، رشد اقتصاد، کارآفرینی و فراگیری اجتماعی را در سطح شهری تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

حکومت باز نقش مهمی در بهبود مدیریت شهری ایفا می‌کند به این صورت که:

· شفافیت اقدامات مدیران و امور مالی را بهبود می‌بخشد،

· کانال‌های ارتباطی و اعتماد میان مردم و دولت‌ها را تقویت می‌کند،

· مشارکت شهروندان را در مدیریت شهری افزایش می‌دهد،

· به پیشبرد نوآوری در مدیریت عمومی منجر می‌شود،

· و در نهایت، در جلوگیری و مبارزه با فساد بسیار فعالانه عمل می‌کند.

در واقع، حکومت باز به طور جدی بر بهبود مدیریت شهری در راستای برآورده کردن تمام اهداف اجتماعی-اقتصادی در سطح شهری متمرکز می‌شود و مهم‌تر از همه اینکه، دسترسی عموم مردم به اطلاعات شهری را به عنوان یک اولویت اساسی مورد توجه قرار می‌دهد.

شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای پیشرو جهان

ایجاد شهرهای پایدار، فراگیر و مقاوم در مقابل تغییرات اقلیمی

در حکومت‌های باز نسبت به سایر نقاط دنیا، شهرها از مقاومت بیشتری در مقابل تغییرات اقلیمی برخوردار است که البته این پیامد به واسطه تقویت شفافیت و مشارکت شهروندان در توسعه و پیاده‌سازی سیاست‌های اقلیمی مرتبط با کاهش آلودگی هوا، حفظ منابع طبیعی، بهبود طراحی سازگار شهری و توسعه ظرفیت‌ها و مقاومت در مقابل تغییرات آب و هوایی محقق می‌شود. این نوع حکومت همچنین می‌تواند به بهبود پایداری شهری، پیشبرد استفاده پایدارتر از آب و انرژی، مدیریت هوشمندانه‌تر ضایعات و رویکرد طراحی مشارکتی کمک زیادی کند که همه این امور به سهم خود در ایجاد محیط‌هایی برای هم‌آفرینی، نوآوری و مسئولیت‌پذیری در مقابل تغییرات آب و هوایی نقش مهمی به عهده دارد. در ادامه به معرفی دو شهر برتر جهان که از حکومت باز برخوردار است و همچنین تدابیر هر یک در این زمینه پرداخته می‌شود.

بوگوتا، کلمبیا

تنش‌های داخلی کلمبیا به مهاجرت بسیاری از مردم به سمت بوگوتا، پایتخت و بزرگترین شهر کشور منجر شده است ضمن اینکه جوامع ونزوئلایی بسیاری نیز اخیراً در آن سکونت پیدا کرده‌اند. این افراد نسبت به ساکنان قبلی از آزادی عمل کمتری در پایتخت برخوردار هستند ضمن اینکه دسترسی آن‌ها به بازار کار رسمی شهر به واسطه مهارت یا تحصیلات کم این افراد آسیب‌پذیر محدود است. از سوی دیگر، شرایط بازار کار رسمی در بوگوتا به گونه‌ای است که افراد جوان پایین‌ترین نرخ بیکاری میان شهروندان را از آن خود کرده‌اند که همین امر به افزایش ورود آن‌ها به فعالیت در بخش‌های غیررسمی و حتی وقوع جرم منجر شده است. البته خبر خوش اینکه طی چند سال گذشته، مؤسسه اقتصاد اجتماعی شورای شهر این چالش‌ها را به مراتب بیش از گذشته مورد توجه قرار داده و تلاش کرده است ظرفیت تولید درآمد کارکنان بخش‌های غیررسمی را افزایش دهد که این کار از طریق جهت‌یابی، جابه‌جایی، آموزش برای کار رسمی و پیشبرد تجارت و کارآفرینی پایدار محقق شده است.

شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای پیشرو جهان

بر اساس بانک اطلاعات مؤسسه اقتصاد اجتماعی شورای شهر در سال ۲۰۱۸، تعداد ۸۱ هزار و ۲۷۵ شهروند بوگوتایی مدعی شدند که به عنوان فروشنده غیررسمی فعالیت می‌کنند که در میان آن‌ها، نام ۵۱ هزار و ۷۸۱ مورد در لیست فروشندگان انفرادی غیررسمی شهر به ثبت رسید. مدیران بوگوتا به منظور دستیابی به یک رویکرد حمایتی یکپارچه، افزایش توجه به چالش‌های پیش روی اقتصاد بخش غیررسمی و در نهایت ارائه خدمات شهری به تمام جوامع الگویی طراحی کردند که از سه مرحله اصلی برای بهبود شرایط برخوردار بود:

· بررسی و اعتبارسنجی مدل توجه به ذی‌نفعان: این فرآیند با مرور و اعتبارسنجی روش‌ها و چهارچوب‌هایی آغاز شد که تا پیش از این مورد استفاده قرار می‌گرفت. در این مرحله، ابزارهای دست‌فروش‌های خیابانی از نو تعریف شد که بهبود توجه به ظرفیت‌های مردم را در پی داشت ضمن اینکه به بیشتر دیده شدن افراد فعال در بازارهای غیررسمی توسط مدیران پایتخت کلمبیا منجر شد. این فرآیند با بررسی، تقویت و به‌روزرسانی مواد، روش‌ها و ابزارها همراه بود و به ایجاد سیستمی برای شناسایی اولیه افراد دست فروش منجر شد.

· توسعه و تنظیم یک رویکرد توجه جامع: طرحی جامع از نهادهای مربوطه تنظیم شد و مجموعه‌ای از نهادهایی با برنامه‌های حمایت اجتماعی متفاوت شکل گرفت تا از این طریق، همکاری بین نهادی در سراسر بوگوتا تقویت شود. مدیران شهری به ایجاد مکانیسم‌های توجه فراگیر پرداختند و سیستم‌های همکاری متعددی به وجود آوردند تا آن‌ها را از حمایت‌های مؤسسه اقتصاد اجتماعی شورای شهر بهره‌مند کنند ضمن اینکه برای برآورده کردن نیازهایی که قابل پوشش توسط نهادهای شهری، دولت و مقامات محلی بود، کوشیدند. یک تیم نظارتی جامع نیز شکل گرفت که مسئولیت استخدام نیروهای جدید، مراقبت‌های روانی-اجتماعی و شرح حال نیروهای انسانی را به عهده داشت.

· پیاده‌سازی پلتفرم فناوری Orienta Pro: پلتفرمی که هم‌اینک در بوگوتا پیاده می‌شود به ایجاد و ذخیره اطلاعات شخصی جمعیت شهر از طریق یک سیستم جامع کمک می‌کند. این پلتفرم قابلیت آگاهی از تمام اقدامات اعمال شده به وسیله مدیران شهری را برای بررسی میزان پیشرفت جوامع در برنامه‌های ارائه شده توسط مؤسسه اقتصاد اجتماعی شورای شهر یا به وسیله سایر نهادها به عنوان بخشی از شبکه تضمین می‌کند. پیاده‌سازی این استراتژی به پیشبرد ثبت اطلاعات آماری و شاخص‌ها و همچنین نظارت بر مکانیسم‌ها کمک زیادی می‌کند.

شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای پیشرو جهان

پاریس، فرانسه

در حال حاضر، شهرها حدود ۶۰ درصد جمعیت جهان را در خود جای داده است و بیش از ۷۰ درصد گازهای گلخانه‌ای جهان را منتشر می‌کند. بنابراین، شهرها نقش مهمی در پیشبرد اقدامات نوآورانه علیه تغییرات اقلیمی ایفا می‌کند و مدیریت کارآمد در آن‌ها می‌تواند نجات کره خاکی و ساکنان آن را از بحران‌های بسیاری در پی داشته باشد.

کلان‌شهر پاریس، پایتخت فرانسه پیشرو مبارزه با تغییرات اقلیمی در سطح محلی به شمار می‌رود که مدیران آن تاکنون اقدامات زیادی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و مصرف انرژی اعمال کرده ضمن اینکه برای افزایش مقاومت شهری در مقابل تغییرات آب و هوایی نیز کوشیده‌اند. دولت پاریس در سال ۲۰۰۷ و سپس در سال ۲۰۱۲ طرحی برای مبارزه با تغییرات اقلیمی ارائه داد که البته پیاده‌سازی آن تا سال ۲۰۱۸ به تأخیر افتاد. هدف اصلی این طرح زمینه‌سازی برای افزایش مشارکت میان شهروندان در اقدامات علیه تغییرات آب و هوایی و همچنین پیاده‌سازی پروژه‌هایی به همین منظور بوده است که به نظر می‌رسد تا کنون تبعات مثبت زیادی در پی داشته است.

در سال ۲۰۲۰، مدیران پاریس تلاش کردند انتشار گازهای گلخانه‌ای و همچنین مصرف انرژی را نسبت به سال ۲۰۰۴ تا ۲۵ درصد کاهش دهند و در عوض، همین مقدار انرژی را از طریق منابع تجدیدپذیر تأمین کنند. برنامه‌ریزان پایتخت فرانسه مدعی شده‌اند که تا سال ۲۰۳۰، انتشار گازهای آلاینده در هوا را تا ۵۰ درصد و مصرف انرژی را تا ۳۵ درصد کاهش خواهند داد ضمن اینکه برای جایگزینی ۴۵ درصدی انرژی تجدیدپذیر با نوع شهری آن خواهند کوشید.

شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای پیشرو جهان

پاریس تا سال ۲۰۵۰ عاری از وجود هر گونه کربن خواهد بود ضمن اینکه قرار است انرژی تجدید پذیر به طور ۱۰۰ درصد به عنوان منبع تأمین نیروی شهری مورد استفاده قرار گیرد. مدیران این شهر به عنوان یکی از اعضا مشارکت حکومت باز جهان به طور مداوم در تلاش هستند شفافیت، مشارکت و پاسخگویی را از طریق عمومی‌سازی فرآیندهای تصمیم‌گیری شهری برای توسعه هر چه بیشتر آن افزایش دهند. به عنوان مثال، شهردار پایتخت فرانسه هر ساله امکان فرآیند بودجه‌بندی مشارکتی را فراهم می‌آورد که در آن، شهروندان می‌توانند در مورد بودجه‌بندی پروژه‌های شهری اظهار نظر کنند و در این خصوص به طرح‌های مقامات شهر نیز رأی بدهند.

علاوه بر این، طی چند سال اخیر مدیران با آگاهی از اهمیت مشارکت شهروندان در فرآیندهای شهری تلاش کرده‌اند زمینه سهیم‌سازی آن‌ها را از جنبه‌های مختلف نظیر ایده‌پردازی، تأیید طرح‌های پیشنهادی و حتی پیاده‌سازی پروژه‌ها فراهم آورند.

هم‌آفرینی یک طرح اقدام اقلیمی در پاریس به افزایش آگاهی عمومی از نیاز به اعمال اقدامات مناسب در این زمینه منجر شده ضمن اینکه پایتخت فرانسه را به پیشروی شهرهای جهان در راستای اعمال اقدامات موفقیت‌آمیز برای کاهش آلاینده‌های هوا و در نتیجه به حداقل رساندن تغییرات آب و هوایی در آن تبدیل کرده است./ایمنا

شفافیت شهری و حکومت باز در شهرهای پیشرو جهان

حتما ببینید

راه توسعه صنایع سبز در کشور

راه توسعه صنایع سبز در کشور

اگر به تاریخ کشورهای توسعه‌یافته نگاه کنیم، شاهد خواهیم بود که در ابتدا وضعیت بسیار …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.